Cơn sốt robot hình người đối mặt “tử huyệt” lớn: Không phải AI mà chính phần cứng mới quyết định ai thắng cuộc

Từ Silicon Valley đến Thâm Quyến, hàng loạt startup và tập đoàn công nghệ đang lao vào cuộc đua phát triển robot hình người nhằm phục vụ sản xuất, logistics và đời sống hàng ngày. Tổng vốn đầu tư toàn cầu cho lĩnh vực này trong năm 2025 được cho là đã chạm mốc hơn 40 tỷ USD.

Dù AI ngày càng thông minh, bài toán lớn nhất hiện nay vẫn là làm sao sản xuất robot với chi phí đủ thấp, độ bền đủ cao và có thể mở rộng quy mô hàng loạt.

Theo McKinsey, phần tốn kém nhất của robot hình người chính là hệ thống bộ truyền động – thành phần giúp robot cử động linh hoạt như con người. Bộ phận này hiện chiếm tới 40-60% tổng chi phí phần cứng.

Ngoài ra, cảm biến, pin và nền tảng tính toán trung tâm cũng tạo ra áp lực rất lớn cho chuỗi cung ứng. Đặc biệt, những linh kiện có độ chính xác cao như bộ giảm tốc hay vít me bi hiện gần như bị thống trị bởi một số nhà sản xuất chuyên biệt trên thế giới.

Báo cáo cho biết thời gian chờ để nhận một số linh kiện quan trọng hiện có thể kéo dài tới 14 tháng, khiến quá trình sản xuất robot bị chậm đáng kể.

Một ví dụ điển hình là Tesla Optimus. Riêng đôi bàn tay của robot này đã cần hơn 50 bộ truyền động siêu nhỏ để mô phỏng chuyển động giống người thật. Do thị trường thiếu linh kiện đạt chuẩn, nhiều công ty buộc phải tự phát triển phần cứng riêng với chi phí cực cao.

Ngoài vấn đề linh kiện, nguồn cung vật liệu hiếm cũng đang là “điểm nghẽn” chiến lược. Nam châm vĩnh cửu neodymium – thành phần cực kỳ quan trọng trong động cơ robot – hiện phần lớn do Trung Quốc kiểm soát năng lực gia công toàn cầu.

McKinsey nhận định ngành robot hình người hiện giống ngành ô tô đầu thế kỷ 20, khi chưa có tiêu chuẩn chung và chuỗi cung ứng còn phân mảnh mạnh.

Trong khi đó, các công ty phương Tây vẫn đang giữ lợi thế về AI, tích hợp hệ thống và tiêu chuẩn an toàn. Tuy nhiên, nếu không giải quyết được bài toán sản xuất quy mô lớn, nhiều dự án robot hình người có thể khó thương mại hóa rộng rãi trong tương lai gần.

Giới công nghệ cho rằng cuộc đua robot hiện không chỉ là cuộc cạnh tranh AI, mà còn là cuộc chiến về sản xuất công nghiệp, vật liệu và khả năng tối ưu chi phí. Điều này tương tự cách các nền tảng số cạnh tranh trong lĩnh vực quảng cáo Facebook, nơi hạ tầng công nghệ và thuật toán vận hành phía sau mới là yếu tố quyết định ai chiếm ưu thế thị trường.

Ngoài ra, sự phát triển của robot hình người cũng đang mở ra nhiều cơ hội mới cho ngành sáng tạo nội dung và quảng cáo Facebook khi hình ảnh AI, robot và công nghệ tương lai ngày càng thu hút lượng tương tác lớn trên mạng xã hội.

Theo dự báo, đến năm 2035, ngành robot hình người có thể hình thành một hệ sinh thái tiêu chuẩn hóa toàn cầu. Nhưng để đưa giá thành robot xuống dưới mức phổ cập, các công ty sẽ phải giải quyết được “tử huyệt” phần cứng – thứ hiện vẫn là rào cản lớn nhất của toàn ngành.